AI-afbeeldingen voor marketing zijn verleidelijk. Je typt een prompt in Midjourney, DALL-E of Adobe Firefly en hebt binnen seconden een professioneel ogende visual. Goedkoper dan een fotoshoot, sneller dan een designer. Maar wie heeft de rechten op die afbeelding? En mag je ze zomaar commercieel inzetten? Dat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt.
AI-afbeeldingen voor marketing: wie is de eigenaar?
Net als bij AI-teksten geldt ook hier: auteursrecht vereist een menselijke maker. Een AI heeft geen persoonlijk stempel en kan dus geen auteursrecht bezitten. Maar dat betekent niet automatisch dat jij de rechten hebt. De gebruiksvoorwaarden van de tool die je gebruikt, bepalen mede wat je mag.
Midjourney stelt in haar voorwaarden dat betalende gebruikers commerciële rechten krijgen op de afbeeldingen die ze genereren. Gratis gebruikers niet. Adobe Firefly is zo opgezet dat de trainingsdata uitsluitend bestaat uit gelicenseerde content, waardoor het risico op auteursrechtschending kleiner is. DALL-E van OpenAI geeft gebruikers rechten op de output, maar behoudt zichzelf ook bepaalde rechten. Kortom: lees altijd de voorwaarden van de tool die je gebruikt voordat je iets publiceert.
Wat als de AI-afbeelding lijkt op een bestaand werk?
AI-modellen zijn getraind op miljoenen afbeeldingen van het internet, waaronder veel auteursrechtelijk beschermd werk. Er bestaat een reëel risico dat een gegenereerde afbeelding sterk lijkt op het werk van een specifieke illustrator, fotograaf of kunstenaar. Als jij die afbeelding gebruikt voor je marketing, kun jij aansprakelijk worden gesteld voor die gelijkenis.
Vermijd prompts die verwijzen naar de stijl van een specifieke levende kunstenaar. “In de stijl van Annie Leibovitz” of “zoals een schilderij van Banksy” zijn risicovol. Hoe specifieker je een bestaande maker nabootst, hoe groter de kans op juridische problemen. Meer over hoe je content maakt die onderscheidend en juridisch veilig is, lees je in mijn blog over content maken als ondernemer.
AI-afbeeldingen voor marketing en portretrecht
Vraag je een AI om een afbeelding te genereren van een herkenbaar persoon, dan kom je direct in aanraking met het portretrecht. Dat recht beschermt mensen tegen ongewenst gebruik van hun herkenbare beeltenis, ook als die beeltenis door AI is gegenereerd. Gebruik van zulke afbeeldingen voor commerciële doeleinden zonder toestemming is vrijwel altijd onrechtmatig.
Dit geldt ook als de afbeelding niet letterlijk op iemand lijkt maar de suggestie wekt dat het om die persoon gaat. De herkenbaarheid is bepalend, niet de techniek.
Praktisch: zo gebruik je AI-afbeeldingen veilig
Kies voor tools die transparant zijn over hun trainingsdata en commerciële rechten bieden via een betaald abonnement. Adobe Firefly is hiervoor een veilige keuze, omdat Adobe aansprakelijkheid voor inbreuk op auteursrecht bij commercieel gebruik van Firefly-afbeeldingen op zich neemt. Bewerk gegenereerde afbeeldingen altijd zodat er menselijke creativiteit aan te pas komt. Gebruik nooit afbeeldingen van herkenbare personen zonder expliciete toestemming.
Wil je weten welke tools het meest geschikt zijn voor jouw marketingdoeleinden? Neem contact op en ik help je op weg. Meer over de juridische kant van AI-afbeeldingen lees je op de website van het IE Forum, hét platform voor intellectueel eigendomsrecht in Nederland.
Let op: deze blog is bedoeld als algemene uitleg en is geen juridisch advies. Bij specifieke vragen raad ik aan een jurist te raadplegen.
Deze blogpost is geschreven met behulp van AI en geredigeerd door Linda Vaneker.
